Ondernemers laten Kamerleden gevolgen voor bedrijf en leefbaarheid grensregio zien
Opvallend is dat ook ondernemers die verder bij de grens vandaan zitten relatief vaak (32 procent) ervaren dat Nederlandse klanten voor aankopen uitwijken naar België of Duitsland. In gemeenten ver bij de grens vandaan is dit ook nog 19 procent. Hierdoor tekent zich achter de directe grensgemeenten een ‘tweede linie’ af. Ondernemers in deze gemeenten hebben wel te maken met de aantrekkingskracht van het buitenlandse aanbod op Nederlandse consumenten, maar kunnen daar nauwelijks een inkomende stroom van buitenlandse klanten tegenoverstellen.
Ondernemerschap onder druk
Data-analyse bij de onderzochte sectoren laat zien dat de winstmarges van bedrijven in grensregio’s vaak lager liggen dan bij bedrijven die meer dan 50 kilometer van de grens gevestigd zijn. Dit is het duidelijkst zichtbaar bij tabaks- en gemakswinkels en supermarkten, maar zeker ook bij slijterijen en tankstations. Lagere winstmarges betekenen dat ondernemers minder ruimte hebben om te investeren, kostenstijgingen op te vangen en economische tegenvallers het hoofd te bieden.
Consument koopt liever in Nederland
De meeste consumenten zouden liever hun geld in Nederland uitgeven, aldus het onderzoek. Van de grensoverschrijdende kopers zegt 65 procent de voorkeur te geven aan boodschappen en andere aankopen in Nederland. Twee derde geeft aan vaker in Nederland te zullen kopen als de prijsverschillen met België en Duitsland kleiner worden.
Volgens MKB-Nederland, VNO-NCW en de betrokken brancheorganisaties onderstrepen de resultaten dat het kabinet bij belastingmaatregelen veel nadrukkelijker rekening moet houden met grenseffecten. Van de ondernemers vindt 92 procent dat accijnzen, btw en verbruiksbelastingen voorlopig niet verder moeten worden verhoogd. Onder consumenten steunt 79 procent die oproep. Ook bestaat brede steun voor het op langere termijn verkleinen van belastingverschillen met België en Duitsland. Dat is niet alleen van economisch belang. Van de ondernemers verwacht 91 procent dat het verdwijnen van winkels, horeca en tankstations de leefbaarheid in grensregio’s schaadt. Onder consumenten deelt 82 procent die zorg.
Geen lastenverhogingen
De ondernemersorganisaties roepen het kabinet daarom de lasten niet verder te verhogen en de verschillen met België en Duitsland structureel mee te wegen in het belastingbeleid. “Lokale ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, voorzieningen en levendige dorpen en wijken. Als het voor consumenten steeds aantrekkelijker wordt om hun geld over de grens uit te geven, komt zowel het ondernemerschap in de grensregio’s als die lokale basis verder onder druk te staan.”
Over het onderzoek
Kieskompas ondervroeg in juli en augustus 2026 in opdracht van MKB-Nederland en VNO-NCW 767 ondernemers in de sectoren cultuur, sport en recreatie, horeca en groot- en detailhandel. Daarnaast namen 2.570 consumenten deel aan het onderzoek. De consumentenresultaten zijn gewogen naar onder meer geslacht, leeftijd, opleiding en regio. De resultaten zijn door Panteia geanalyseerd. De genoemde omzetgevolgen zijn inschattingen van ondernemers.
*Betrokken organisaties:
MKB-Nederland, Koninklijke Horeca Nederland (KHN), Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL), Vakcentrum, Raad Nederlandse Detailhandel (RND), Koninklijke INRetail, Nederlandse Brouwers, CRAFT, SpiritsNL, KNVW, Koninklijke Slijters Unie, Drive Nederland, NSO Retail, Vereniging van de Nederlandse Groothandel in Dranken en Horecabenodigdheden (GDH), Vereniging Drankenhandel Nederland, Ondernemend Nederland, Nederlandse vereniging Frisdranken, Waters, Sappen (FWS), Hiswa-Recron, VNO-NCW.
Ondernemerschap onder druk
Data-analyse bij de onderzochte sectoren laat zien dat de winstmarges van bedrijven in grensregio’s vaak lager liggen dan bij bedrijven die meer dan 50 kilometer van de grens gevestigd zijn. Dit is het duidelijkst zichtbaar bij tabaks- en gemakswinkels en supermarkten, maar zeker ook bij slijterijen en tankstations. Lagere winstmarges betekenen dat ondernemers minder ruimte hebben om te investeren, kostenstijgingen op te vangen en economische tegenvallers het hoofd te bieden.
Consument koopt liever in Nederland
De meeste consumenten zouden liever hun geld in Nederland uitgeven, aldus het onderzoek. Van de grensoverschrijdende kopers zegt 65 procent de voorkeur te geven aan boodschappen en andere aankopen in Nederland. Twee derde geeft aan vaker in Nederland te zullen kopen als de prijsverschillen met België en Duitsland kleiner worden.
Volgens MKB-Nederland, VNO-NCW en de betrokken brancheorganisaties onderstrepen de resultaten dat het kabinet bij belastingmaatregelen veel nadrukkelijker rekening moet houden met grenseffecten. Van de ondernemers vindt 92 procent dat accijnzen, btw en verbruiksbelastingen voorlopig niet verder moeten worden verhoogd. Onder consumenten steunt 79 procent die oproep. Ook bestaat brede steun voor het op langere termijn verkleinen van belastingverschillen met België en Duitsland. Dat is niet alleen van economisch belang. Van de ondernemers verwacht 91 procent dat het verdwijnen van winkels, horeca en tankstations de leefbaarheid in grensregio’s schaadt. Onder consumenten deelt 82 procent die zorg.
Geen lastenverhogingen
De ondernemersorganisaties roepen het kabinet daarom de lasten niet verder te verhogen en de verschillen met België en Duitsland structureel mee te wegen in het belastingbeleid. “Lokale ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, voorzieningen en levendige dorpen en wijken. Als het voor consumenten steeds aantrekkelijker wordt om hun geld over de grens uit te geven, komt zowel het ondernemerschap in de grensregio’s als die lokale basis verder onder druk te staan.”
Over het onderzoek
Kieskompas ondervroeg in juli en augustus 2026 in opdracht van MKB-Nederland en VNO-NCW 767 ondernemers in de sectoren cultuur, sport en recreatie, horeca en groot- en detailhandel. Daarnaast namen 2.570 consumenten deel aan het onderzoek. De consumentenresultaten zijn gewogen naar onder meer geslacht, leeftijd, opleiding en regio. De resultaten zijn door Panteia geanalyseerd. De genoemde omzetgevolgen zijn inschattingen van ondernemers.
*Betrokken organisaties:
MKB-Nederland, Koninklijke Horeca Nederland (KHN), Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL), Vakcentrum, Raad Nederlandse Detailhandel (RND), Koninklijke INRetail, Nederlandse Brouwers, CRAFT, SpiritsNL, KNVW, Koninklijke Slijters Unie, Drive Nederland, NSO Retail, Vereniging van de Nederlandse Groothandel in Dranken en Horecabenodigdheden (GDH), Vereniging Drankenhandel Nederland, Ondernemend Nederland, Nederlandse vereniging Frisdranken, Waters, Sappen (FWS), Hiswa-Recron, VNO-NCW.
Terug